القاب و کنیه ها

القاب امام کاظم علیه السلام – باب الحوائج

امام هفتم بیش از هر لقبی به این لقب یاد میشود و از همهی القاب آن بزرگوار مشهورتر و معروفتر است. در میان عام و خاص
مشهور است که هیچ گرفتار و یا اندوه رسیدهای رو به آن حضرت نیاورد، مگر این که خداوند گرفتاریها و غمهای او را برطرف
ساخت، هیچ کسی به ضریح مقدس او پناهنده نشد جز این که حاجاتش برآورده شده و با دلی شاد و فکری آسوده از رنجها و
بلایای روزگار و حوادث دوران به میان خانوادهاش بازگشته است و همهی شیعیان آن حضرت بلکه تودهی مسلمان با اختلاف
طبقات و درجاتی که دارند به این مطلب معتقدند. این ابوعلی خلال دانشمند بزرگ و رهبر فکری حنبلیها است که میگوید:
هیچ گرفتاری برای من پیش نیامد که من به قبر موسی بن جعفر علیه السلام متوسل شدم، مگر این که آنچه میخواستم خداوند »
قبر موسی کاظم علیه السلام پادزهری است که مورد آزمایش قرار » [ ۶۵ ] . و امام شافعی میگوید: [ صفحه ۶۷ ] «. برایم فراهم ساخت
۶۶ ] . گرفتاریهای روزگار و مصائب دوران بر شانهی گروهی از شعرا و ادبا سنگینی کرده و متوسل به آن بزرگوار و ] «. گرفته است
پناهندهی ضریح مقدس او شدهاند و او را در رفع اندوه و برطرف ساختن رنج گرفتاری و بلای خویش، به پیشگاه خدا وسیله قرار
دادهاند و خداوند گرفتاری آنها را برطرف ساخته است، مطالب زیادی را در ضمن اشعار برجسته از آنان خواندهایم و اگر بخواهیم
صفحه ۴۵ از ۲۷۲
تمام آنها را در این جا نقل کنیم، خود یک کتاب بزرگ میشود، اما پارهای از آنها را نقل میکنیم. از آن جمله حاج محمد جواد
بغدادی است که به آستان مقدس امام علیه السلام برای حاجتی رفته، و حاجت خود را از آن حضرت میخواهد و میگوید: یا سمی
الکلیم جئتک أسعی نحو مغناک قاصدا من بلادی لیس تقضی لنا الحوائج الا عند باب الرجاء جد الجواد [ ۶۷ ] . و این دو شعر را آیۀ
آلله العظمی سید مهدی آل بحرالعلوم – خداوند آرامگاهش را پرنور گرداند – در هم آمیخته و اقتباس کرده است: یا سمی الکلیم
جئتک اسعی و الهوی مرکبی و حبک زادی مسنی الضر و انتحی بی فقری نحو مغناک قاصدا من بلادی لیس تقضی لنا الحوائج الا
عند باب الحوائج المعتاد عند بحر الندی ابنجعفر موسی عند باب الرجاء جد الجواد [ ۶۸ ] . [ صفحه ۶۸ ] همین شعرها را خطیب
عباس بغدادی به صورت مخمس [ ۶۹ ] درآورده است. لم تزل للانام تحسن صنعا و تجیر الذی اتاک و ترعی و اذا ضاقت الفضابی
ذرعا یا سمی الکلیم جئتک اسعی و الهوی مرکبی و حبک زادی انک غیث للمجدبین و لو لا فیض جدوا کم الوجود اضمحلا قسما
بالذی تعالی وجلا لیس تقضی لنا الحوائج الا عند باب الرجاء جد الجواد [ ۷۰ ] . از جمله کسانی که در این باره شعر سرودهاند شاعر
برجسته و مشهور مرحوم سید عبدالباقی عمری است که میگوید: لذ و استجر متوسلا ان ضاق امرک أو تعسر بأبی الرضا جد الجوا د
محمد موسی بن جعفر [ ۷۱ ] . براستی که امام موسی بن جعفر علیه السلام همان طوری که در زمان حیات خود، فریادرس و پناه
همهی مسلمانان بود، همچنین پس از وفاتش دژ استواری برای پناهندگان است، زیرا خداوند بزرگ این مقام را به او مرحمت کرده
است تا هر کس به ضریح مقدس او پناه ببرد، حاجتهایش را برآورد، و به همین مطلب اشاره دارد: ثابت واعظ در قصیدهای که در
مدح حضرت ابوالفضل – یحیی بن جعفر – سروده است: و فی الجانب الشرقی یحیی بن جعفر و فی الجانب الغربی موسی بن جعفر [
صفحه ۶۹ ] فذاک الی الله الکریم شفیعنا و هذا الی المولی الامام المطهر [ ۷۲ ] . بسیاری از مسلمانان عقیده دارند که خداوند با توسل
و پناهندگی به ضریح مقدس امام علیه السلام گرفتاری و اندوه را برطرف میسازد، خطیب بغدادی داستانی را که خود، آن را با
چشم دیده است نقل میکند: زنی را میبیند پریشان احوال و سرگردان، گرفتار امواج پریشانی و اندوه، چون به او خبر رسیده بود
که پسرش مرتکب جرمی شده و در چنگال قدرت گرفتار آمده است، و هم اکنون او را بازداشت و زندان کردهاند، و او دوان دوان
خودش را به ضریح امام علیه السلام رسانده و به آن حضرت پناه آورده است، بعضی از افراد نادان – از آن افرادی که به امام
علیه السلام ایمان نداشتند – او را با این حال میبینند و از او میپرسند: با این حال به کجا میروی؟ نزد موسی بن جعفر علیه السلام،
چون پسرم به زندان افتاده است! آنان به مسخره و استهزاء میگویند: او در زندان مرد. او با دلی سوخته رو به آسمان کرد و گفت:
بار خدایا به حق آن که در زندان کشته شد، قدرتت را بر من بنمایان. خداوند دعای آن زن را مستجاب کرد و پسرش به سرعت
آزاد گردید، از آن طرف پسر همان شخصی که این زن را به باد مسخره گرفته بود در سیاهچالهای زندان گرفتار شد، به همان
جرمی که آن شخص گرفتار شده بود. [ ۷۳ ] . و این چنین ارادهی خداوند تعلق گرفت، تا قدرت خود را به آن زن بنمایاند و
همچنین به آن شخص نشان دهد که امام علیه السلام، در پیشگاه ربوبی چه کرامتی دارد. برای خود من گرفتاری سختی پیش آمد
که نزدیک بود طومار زندگی مرا در هم بپیچد، به آن بزرگوار متوسل شدم و به ضریح مقدسش با نیتی خالص پناهنده شدم، [
صفحه ۷۰ ] خداوند گرفتاری مرا رفع کرد و اندوهی را که به سختی مرا رنج میداد برطرف ساخت. هیچ کس در این مطلب روشن
که از ویژگیهای امام هفتم است تردید ندارد، مگر آن که در دینداری و مسلمان بودنش تردید باشد. همهی مسلمانان از آغاز تاریخ
اسلام بدین امر معترفند، و بدون کمترین شائبهی تردید، عقیدهی راسخ دارند بر این که اهل بیت علیهم السلام در پیشگاه خداوند، از
مقام والایی برخوردارند و خداوند به خاطر آنها گرفتاریها را برطرف نموده و از آسمان باران نازل میکند – چنانکه جابر بن عبدالله
در حدیث خود با امام علی بن الحسین علیهماالسلام خاطر نشان کرده است – و فرزدق در قصیدهی بلند خود که در مدح امام
زینالعابدین سروده، میگوید: من معشر حبهم دین و بغضهم کفر و قربهم منجی و معتصم یستدفع السوء و البلوی بحبهم و یسترب
به الاحسان و النعم [ ۷۴ ] . براستی که قبور ایشان پناه و ملجأ نیازمندان است، جوهری میگوید: و الناصبین بیوتهم و قبورهم للسائلین
صفحه ۴۶ از ۲۷۲
عن الکرام دلیلا و الطامسین من الجهالۀ غیها و المطلعین من النهی قندیلا [ ۷۵ ] . محققا خداوند آنان را مشمول الطاف خاص خود
[ نموده است، و در حیات و ممات، آنها را از بخششهای فراوان خود برخوردار ساخته است. [ صفحه ۷۳
برگرفته از کتاب تحلیلی از زندگانی امام کاظم علیهالسلام نوشته: محمد رضا عطایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *