حوادث، وقایع، هجرت

امام کاظم و نهضت ترجمه

گسترش ابعاد نهضت ترجمه به عنوان حرکتی عظیم و فراگیر در جهان اسلام، از دیگر ویژگیهای این دوره به شمار میرود. در دوران خلافت هارون الرشید، با گسترش قلمرو اسلامی و فتح بعضی از شهرهای بزرگ روم به دست مسلمانان کتابهای یونانی فراوانی به دست مسلمانان افتاد که به دستور هارون همهی آنها به عربی ترجمه شدند. برمکیها با قرار دادن مستمری برای مترجمان و تامین نیازمندیهای مالی و زندگی آنان، افراد توانمند را به سرعت بخشیدن به این حرکت تشویق و ترغیب میکردند. [۲۹۹] . «در دوران امام کاظم (ع) نهضت ترجمه به صورت حرکتی عظیم و فراگیر در جهان اسلام پدید آمد که در طی آن کتب علمی و ادبی فراوانی از زبانهای سریانی، یونانی، پهلوی و هندی به عربی ترجمه شد. [ صفحه ۱۲۲] «جرجیس بن بختیشوع گندی شاپوری» که ریاست بیمارستان آن شهر را به عهده داشت، در زمان منصور عباسی کتب مختلف طبی را از یونانی به عربی ترجمه کرد و نیز در پزشکی، کتابهایی به زبان سریانی تالیف کرد. پسر جرجیس و پسر بختیشوع، جبرائیل از زمان منصور تا زمان هارون الرشید در بغداد به ترجمه و تالیف اشتغال داشتند. ابن طبری از تربیت یافتگان حوزه علمی «مرو» از مترجمان معروف عصر خود بود. ابراهیم بن حبیب فرازی و پسرش محمد از منجمان و ریاضیدانان بزرگ و از نخستین کسانی بودند که کتب ریاضی هندی را به عربی ترجمه کردند. «نوبخت اهوازی» منجم مشهور منصور و نیز پسرش «ابوسهل» از مترجمین کتابهای ریاضی از پهلوی بودند…» [۳۰۰] . این نهضت علمی و تحول فرهنگی هر چند در جامعهی اسلامی و فرهنگ مسلمانان آثار مثبت و مفیدی بر جای گذاشت، لیکن پیامدهای منفی و زیانبار آن نیز فراوان بود، چه آن که موجب نفوذ افکار بیگانگان در حوزه اسلام و پدید آمدن گروهها و جناحهای فکری و شبهات و انحرافات در میان مسلمانان گشت. مقام معظم رهبری دام ظله پیدایش و گسترش جریانهای فکری و عقیدتی در این دوران را آفتی برای مسلمانان و سدی بر سر راه گسترش معارف اصیل اسلامی دانسته میفرماید: «جریانهای فکری و عقیدتی در این دوران برخی به اوج رسیده و برخی زاده شده و فضای ذهنی را از تعارضات انباشته و حربهای در دست قدرتمندان و آفتی در هوشیاری اسلامی و سیاسی مردم گشته و میدان را بر علمداران صحنهی معارف اصیل اسلامی و صاحبان دعوت علوی، تنگ و دشوار ساخته است. شعر و هنر، فقه و حدیث و حتی زهد و ورع در خدمت ارباب قدرت درآمده و مکمل ابزار زر و زور آنان گشته بود.» [۳۰۱] .
برگرفته از کتاب زندگانی امام کاظم علیه السلام نوشته: علی رفیعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *