احادیث و سخنان

امام کاظم و معیارهای همسریابی

دینی که برای عفاف عمومی جامعه بسیار حساس میباشد به موضوع ازدواج و همسریابی نیز حساس خواهد بود. به همین علت در مورد ویژگیهای همسر رهنمون هایی دارد که پیروان آن ناگزیر از رعایت آنها میباشد. بدون رعایت آنها ازدواج موفق فراهم نخواهد شد. این معیارها درکتاب «فاطمه (ع) الگوی زندگی» توضیح داده شدهاند. [۱] لیکن در این فرصت یک محور را باز مییابیم که اندیشه و رفتار امام کاظم (ع) در آن تجلی یافته است. آن معیار کفائه و هم تراز بودن دو همسر میباشد.
در این محور سخن از هم کفو بودن است. منظور از هم کفو بودن چیست؟ آیا دو همسر باید در شوون اجتماعی و اقتصادی و شغلی و منصب و موقعیتها نیز هم تراز باشند؟ به نظر میرسد هم تراز بودن در باور و اعتقاد اساس است که همسران هر دو باید مسلمان باشند. هر دو پایبند به معیارهای ارزشی دینی باشند. اما این که در شوون اجتماعی یا سرمایه و امکانات مالی یا منصب های اعتباری دیگر هم تراز باشند، اینها معیار ارزشی نیستند. به همین خاطر میبینیم امامان شیعه بسیاری با کنیزان ازدواج میکنند، که منصب و شان امام را با آنها نمیتوان مقایسه نمود. معلوم میشود اینها در ازدواج معیار نیستند و حتی عبدالملک مروان هنگامی که بر امام سجاد (ع) خورده گرفت که چرا با کنیز ازدواج میکنی، امام سجاد (ع) در پاسخ فرمودند: ما به رسول الله (ص) اقتدا کردیم که با «زینب» دختر جحش همسر پسر خوانده و غلام خود «زید» بعد از طلاق دادن زید ازدواج نمود. [۲] .
اینک اندیشه و رفتار امام کاظم (ع) این گونه شفاف است که حضرت میفرماید با کنیزان ازدواج کنید که در میان آنان افراد زیرک و هوشمندی وجود دارد که در میان زنان آزاده این گونه یافت نمیشود، اتخذوا القیان، فان لهن فطنا و عقولا لیست لکثیر من النساء. [۳] .
در مورد ازدواجهای حضرت در طول زندگی، تاریخ به خاطر ندارد که با زن آزاده ازدواج کرده باشد. همه ازدواجهای حضرت با کنیزان بوده است. مادر حضرت «حمیده» نیز کنیز پاک و فرزانه بود که امام صادق (ع) وی را خریداری کرد.
این اندیشه و رفتار اصلاحگر کج اندیشیها و رفتارهای ناپسندی است که برخی گرفتار آن میباشند. از شوون اعتباری آن گونه ارزش میسازند و آن گونه خود را در پشت سدهای پنداری پنهان مینمایند که دیگران را به حساب نمیآورند. اینان غفلت دارند که این شوون اعتباری و موهوم، شوون ارزشی نیستند.
—————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] فاطمه علیهاالسلام الگوی زندگی، ص ۱۴۵٫
[۲] مجمع البیان، ج ۸، ص ۳۵۹ و ۳۶۰، ذیل آیه ۳۷ سوره احزاب، بحار، ج ۴۶، ص ۱۳۹٫
[۳] کشف الغمه، ج ۳، ص ۴۵؛ الاتحاف بحب الاشراف، ص ۲۹۷٫
منبع: امام کاظم الگوی زندگی؛ حبیب الله احمدی؛ فاطیما چاپ اول ۱۳۸۶٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام کاظم علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *