اخلاق و فضائل

امام کاظم و پرستش خدا

در پرستش امام کاظم (ع) مینگارند: هو اعبد اهل زمانه، عابدترین فرد بود. نافله شب را میخواند آنگاه نماز صبح را میخواند. تا نزدیک طلوع خورشید در سجده به سر میبرد. آن قدر از خوف خدا گریه میکرد که محاسنش تر میشد. از طلوع خورشید تا زوال ظهر در سجده بود. [۱] . شب را با نماز و قرائت قرآن زنده میداشت. از محراب روی بر نمیتابید. [۲] آن قدر در سجده میماند که همانند لباسی که در گوشهای افتاده باشد، مینمایاند. هنگام نماز اعضای بدنش می لرزید و اشکش جاری بود. در شب مشغول نماز با خشوع و ناله و گریه تا به صبح بود. [۳] در سجده این ذکر را بسیار بر زبان جاری میکرد: الهی عظم الذنب من عبدک، فلیحسن العفو من عندک. [۴] ربیع بن یونس وزیر هارون میگوید ده سال وی را از طلوع خورشید تا زوال ظهر در سجده میدیدم. [۵] (این سخن دلیل بر این نکته نیز میباشد که حضرت هماره سخت تحت مراقبت حکومت بوده است.) حضرت در اتاقی که تنها یک حصیر داشت نماز میخواند، فاذا لیس فی البیت کان یصلی فیه الاخصفه. [۶] . در هنگام نماز آن مقدار خشوع و حضور قلب داشت که وقتی از مقابلش رفت و آمد میشد به هیچ چیز جز خدا توجه نداشت و فرمود: ان الذی کنت اصلی له کان اقرب الی منهم. [۷] «آن که من برای وی نماز میخوانم از همه نزدیک تر است». شب را تا طلوع فجر در نماز و سجده همانند لباسی که در گوشهای افتاده باشد، بود. آنگاه نماز صبح میخواند و تا طلوع خورشید در حال تعقیب نماز. بعد از طلوع خورشید تا زوال همواره در سجده و بعد از آن هم بدون احتیاج به تجدید وضو سجده و نماز خویش را ادامه میداد. [۸] با این گونه عبادت حضرت همانند جدش زین العابدین (ع)، زیبندهی لقبهای زیبایی مانند «زین المتهجدین» می باشد. [۹] . این موارد برخی از شرح حال عبادت و پرستش امام کاظم (ع) است. اگر اندیشه عترت شفاف و زلال در توحید است رفتار عبادی عترت نیز این گونه اسوه است. عترت شاخصهای همانند موسی بن جعفر (ع) دارد که این گونه خدا را پرستش مینماید و این گونه در بندگی پیش میتازد. عترت در پرستش اوج بندگی و قله و کمال بندگی را فتح مینماید و بالندگی را پدیدار میسازد.
عبادت، بندگی و بالندگی را باید از عترت آموخت که با حضور قلب و با خشوع، شب را تا به صبح در نماز و تهجد است. بلکه تمام شبانهروز را در زندان و غیر زندان به ذکر و نام و یاد خدا سپری مینماید. این گونه بندگی آن بالندگی و اوج را در پی خواهد داشت که اسوه و سالار و سردار عترت علی (ع) فرمود: هیج تیزپروازی به بلندای اوج من نمیرسد، و ینهدر عنی السیل و لا یرقی الی الطیر. [۱۰] تیزپروازی و اوج در ملکوت پایه در اساس بندگی و پرستش و شب زنده داری دارد. آری عترت در اندیشه و رفتار، در بندگی و بالندگی این گونه الگوی همگان است.
—————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] الارشاد، ج ۲، ص ۲۳۱؛ تاریخ بغداد، ج ۱۳، ص ۳۳؛ نور الابصار، ج ۲، ص ۱۱۰٫
[۲] اعلام الوری، ص ۳۱۱٫
[۳] کشف الغمه، ج ۳، ص ۲۲٫
[۴] الارشاد، ج ۲، ص ۲۳۱، مناقب، ج ۴، ص ۳۴۳، تاریخ بغداد، ج ۱۳، ص ۲۹٫
[۵] بحار، ج ۴۸، ص ۱۰۰٫
[۶] قرب الاسناد، ص ۳۱۰؛ بحار، ج ۴۸، ص ۱۰۰٫
[۷] فروع کافی، ج ۳، ص ۲۷۹؛ بحار، ج ۴۸، ص ۱۷۱٫
[۸] روضهالواعظین، ص ۲۱۶٫
[۹] اعلام الهدایه، ج ۹، ص ۲۸٫
[۱۰] نهج البلاغه، خ ۳، ص ۹٫
منبع: امام کاظم الگوی زندگی؛ حبیب الله احمدی؛ انتشارات فاطیما چاپ اول ۱۳۸۶٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام کاظم علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *