احادیث و سخنان

حدیث امام کاظم ارزیابی عملکرد روزانه

«لیس منا من لم یحاسب نفسه فی کل یوم فان عمل حسنا استزاد الله و ان عمل سیئا استغفر الله منه و تاب الیه» [۳۵۲] . از ما نیست (با ما رابطه و پیوندی ندارد) کسی که در هر روز خود را محاسبه نکند؛ تا اگر عمل نیکی انجام داده است از خداوند طلب افزونی بکند و چنان چه مرتکب عمل ناروایی شده (روی به درگاه خدا آورده) از کردهی خود استغفار کند و به سوی خدا باز گردد. از نظر علمای اخلاق «محاسبهی نفس» و ارزیابی عملکرد خویش یکی از عوامل مهم موفقیت انسان در میدان عمل است. انسان در مرحلهی نخست میباید نفس خود را وادار بر [ صفحه ۱۴۹] عمل و انجام وظیفه نماید، در مرحلهی بعد کارهای خویش را کنترل کند و نفس را به خود وانگذارد تا هر چه خواست انجام دهد. مرحلهی سوم، محاسبه و ارزیابی عملکرد است که بعد از فراغ از عمل صورت میگیرد. نتیجه ارزیابی یکی از دو چیز خواهد بود: ۱- انجام وظیفه به نحو مطلوب که اقتضا میکند انسان خدا را بر این موفقیت شکر بگزارد و از درگاه ربوبیاش بخواهد او را در انجام اعمال نیک بیشتر یاری کند. ۲- کوتاهی و سهلانگاری در انجام وظیفه و یا ترک آن که در هر دو صورت میباید جبران شود. و از آن جا که منشا این ترک وظیفه فراموشی یاد خدا و پشت کردن به حق تعالی است، امام (ع) راه جبران را بازگشت به سوی پروردگار و طلب آمرزش از او دانسته است. توجه به پروردگار به معنای توجه به وظیفه بندگی و طلب آمرزش از محضر حق تعالی و به معنای ابراز نفرت از لغزش انجام گرفته است. پیدایش این حالت (توبه) در کسی او را موفق به انجام وظیفهی بندگی در مراحل بعد خواهد کرد.
برگرفته از کتاب زندگانی امام کاظم علیه السلام نوشته: علی رفیعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *