حوادث، وقایع، هجرت

دستگاه خلافت و جریانات فکری زمان امام کاظم

جریانات فکری و عقیدتی دوران پیشوای هفتم (ع) به رغم اختلافاتی که با یکدیگر داشتند، در این مساله مشترک بودند که همگی در جبههی مخالف خط امامت قرار داشته [ صفحه ۱۲۳] در تعارض با مکتب اهل بیت بودند و سعی در منزوی کردن آن داشتند. عامل مهمی که باندهای فکری را در انجام فعالیتهای ضد دینی خود و گسترش آن تشوق میکردند، حمایتهای مالی و سیاسی دستگاه خلافت عباسی از سردمداران آنان بود. حکمرانان عباسی برای منزوی کردن امامان (ع) و بستن درب خانهی آنان بر روی مردم، ناچار بودند برای پاسخگویی به نیازها و مشکلات دینی و اعتقادی مردم، درب خانههای تزویر و ریای فقیهان و عالمنمایان درباری را باز کنند و برای آنان تشکیلات عریض و طویل و تشریفات ویژهای ترتیب دهند تا بهتر بتوانند از وجود آنان برای اهداف سیاسی خود بهره بگیرند. یکی از محدثان به نام اسماعیل فزاری میگوید: «به منزل مالک بن انس وارد شدم و درخواست حدیث کردم. او دوازده حدیث برای من نقل نمود، سپس سکوت اختیار کرد و چون دوباره درخواست حدیث کردم (خشمگین شد و) به دربانان سیاهپوستی که بر بالای سر او ایستاده بودند، دستور داد مرا از نزد او بیرون کنند.» [۳۰۲] . نقل احادیث از سوی این عالمان وابسته و قضاوت و فتوا درباره یک موضوع فقهی به طور لزوم در چارچوب سیاستهای کلی دستگاه حاکم صورت میگرفت. دکتر حامد حفنی داوود – استاد ادبیات عرب دانشکده زبانهای قاهره – در این رابطه که چرا بخاری در کتابش روایات اهل بیت (ص) را نقل نکرده است میگوید: «میتوان گفت علت اساسی آن، ترس و هراسی است که وی از حکمرانان عباسی – که با خاندان پیامبر دشمن سرسخت بودند – داشت. او میدانست که اگر در کتابش از اهل بیت رسول خدا (ص) روایتی نقل کند، کتابش مورد بیمهری و اعراض دستگاه خلافت قرار میگیرد و یا خود او سر به نیست خواهد شد.» [۳۰۳] .
برگرفته از کتاب زندگانی امام کاظم علیه السلام نوشته: علی رفیعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *