اخلاق و فضائل

علم راسخ امام کاظم

اشاره
اصطلاح «علم راسخ» یک اصطلاح قرآنی و برگرفته شده از دو آیه [۱۱۲] ، از جمله آیه شریفهی ذیل است: [ صفحه ۳۶] «… و ما یعلم تاویله الا الله و الراسخون فی العلم…» [۱۱۳] . منظور از راسخان در علم کسانی هستند که دانش آنان نسبت به خدا و آیات او به گونهای ثابت و استوار است که هیچ گونه غبار و شک و تردیدی بر آن نمینشیند. این مفهوم گرچه وسیع است و همه دانشمندان و متفکران صاحبنظر را در بر میگیرد، لیکن در میان آنان افراد ممتازی هستند که درخشندگی خاصی دارند و از مصادیق اولیه و قطعی این کلمه بشمار میروند، به گونهای که وقتی این تعبیر ذکر میشود، قبل از همه، آنان به ذهن میآیند. علاوه بر آن که در روایات، مصداق آن، پیامبر و ائمه علیهمالسلام بیان شده است. [۱۱۴] . موسی بن جعفر (ع) داناترین و جامعترین فرد عصر خود در علوم عقلی و نقلی بود، زیرا دانش او چون دانش پیامبر (ص) و دیگر امامان (ع) لدنی و خدادادی بود نه اکتسابی، مسائل و موضوعات علمی و فکری که از امام کاظم (ع) در کتابهای حدیث، فقه، کلام و تفسیر به یادگار مانده بیانگر عمق و گستردگی دامنهی دانش آن بزرگوار است. امام صادق (ع) درباره آگاهیهای فرزندش به «عیسی شلقان» فرمود: «ان ابنی هذا الذی رایت لو سالته عما بین دفتی المصحف لآجابک فیه بعلم» [۱۱۵] . اگر از این فرزندم که میبینی (اشاره به امام کاظم (ع)) از آنچه که در قرآن است بپرسی یا دانش و دلیل پاسخگو خواهد بود. آگاهیهای پیشوای هفتم به قرآن محدود نمیشود، بلکه به کتابهای آسمانی پیشینیان نیز همچون قرآن آگاه بود. آن گرامی از ابرهه نصرانی پرسید: آگاهی تو از کتاب آسمانیات (انجیل) در چه حد است؟ عرض کرد: به انجیل و تاویل آن دانا هستم. راوی میگوید: حضرت کاظم (ع) به قرائت انجیل پرداخت و چنان صحیح و فصیح قرائت کرد که ابرهه گفت: مسیح نیز این گونه تلاوت میکرده، و کسی به غیر از او چنین [ صفحه ۳۷] قرائت نکرده است و من پنجاه سال است در جستجوی این گونه قرائت هستم. آنگاه به دست آن حضرت مسلمان شد. [۱۱۶] . موسی بن جعفر (ع) نه تنها در دوران امامت، بلکه پیش از آن و در زمان حیات پدر گرامیاش حتی در دوران کودکی نیز پاسخگوی بسیاری از معضلات و مشکلات علمی بود. ابوحنیفه برای مذاکره درباره پارهای از مسائل اعتقادی، وارد خانهی امام صادق (ع) شد. امام (ع) در حال استراحت بود ابوحنیفه منتظر نشست. در این فاصله کودک پنج، شش سالهای که صورتی زیبا و چهرهای پرهیبت داشت، بیرون آمد. اسمش را پرسید. گفتند: موسی بن جعفر است. ابوحنیفه مساله علمی و اعتقادی خود را از او پرسید. موسی بن جعفر (ع) با استدلالی استوار و بیانی منطقی به سوالش پاسخ گفت. ابوحنیفه که از پاسخ مستدل و منطقی کودک خردسال، مبهوت و شگفتزده شده بود، از خانهی امام صادق (ع) خارج شد در حالتی که میگفت: آنچه شنیدم مرا قانع و بینیاز کرد. [۱۱۷] .
برگرفته از کتاب زندگانی امام کاظم علیه السلام نوشته: علی رفیعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *