احادیث و سخنان

فدک نمادی از معنایی عظیم

روزی هارونالرشید از روی سیاست از امام کاظم (ع) خواست تا حدود فدک را معین نماید تا آن را به آن حضرت باز پس دهد. امام (ع) فرمود: « در صورتی حاضرم فدک را تحویل بگیرم که آن را با تمام حدود و مرزهایش پس بدهی »؟ هارون گفت: « حدود و مرزهای آن کدام است؟ » امام (ع) فرمود: « اگر آن را مشخص کنم، در اختیارم نخواهی گذاشت ». هارون گفت: « به حق جدت قطعا آن را در اختیار شما میگذارم ».
پس هارون اصرار کرد و سوگند فراوان یاد نمود که فدک را حتما به امام (ع) باز پس خواهد داد. امام (ع) حدود فدک را این چنین تعیین نمود: « حد اول آن « عدن » (قسمتی از یمن) است. » چهره هارون متغیر شد و گفت « اوه!! » سپس امام (ع) فرمود: « حد دوم آن « سمرقند » است ». رنگ هارون بیشتر تغییر کرد. امام (ع) افزود: « حد سوم آن « آفریقا » است ». هارون از این سخن به قدری ناراحت شد که رنگش سیاه گشت و فریاد زد: « اوه!! »امام (ع) فرمود: « حد چهارم آن « سیف البحر » (نزدیک شهر حلب و سرزمین وسیع شمال حجاز) است ».
هارون با خشم و ناراحتی گفت:
« فلم یبق لنا شیء! »
« بنابراین چیزی برای ما باقی نمیماند ».
امام (ع) فرمود: « من که تو را آگاه کردم که اگر حدود فدک را مشخص کنم، آن را در اختیار من قرار نخواهی داد ».
هارون در همین هنگام تصمیم به کشتن امام کاظم (ع) گرفت. [۱] .
آری امام (ع) با این پاسخ به هارون فهماند که فدک رمزی از مجموع قلمرو حکومت اسلامی است و حق حاکمیت بر سرزمین اسلام از زمان سقیفه تا پایان عمر جهان فقط از آن امامان معصوم (ع) است. این گفتگو هدفهای بزرگ امام (ع) را به خوبی نشان میدهد. چگونه سادات فرزندان پیامبرند؟ هارونالرشید چون خود از فیض انتساب به رسول خدا (ص) محروم بود، همواره تلاش میکرد تا پیامبر زادگی معصوم (ع) را نیز انکار کند. او روزی به پیشوای هفتم چنین گفت: « شما چگونه ادعا میکنید که فرزند پیامبر هستید، در حالی که در حقیقت فرزندان علی هستید، زیرا هر کس به جد پدری خود منسوب میشود نه جد مادری »! امام (ع) در پاسخ هارون این آیه را تلاوت فرمود: « و وهبنا له اسحاق و یعقوب کلا هدینا من قبل و من ذریته داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون و کذلک نجزی المحسنین و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس کل من الصالحین » [۲] . « .. و از نژاد ابراهیم، داود و سلیمان و ایوب… و نیز زکریا و یحیی و عیسی و الیاس را که همگی از نیکان و شایستگانند، هدایت نمودیم ».
آنگاه فرمود: « در این آیه، حضرت عیسی از فرزندان پیامبران بزرگ پیشین شمرده شده است در صورتی که او پدر نداشت و تنها از طریق مادرش نسبت به پیامبران میرساند. بنابراین و به حکم آیه قرآن، فرزندان دختری نیز فرزند محسوب میشوند. ما نیز به واسطه مادرمان « فاطمه زهرا » فرزند پیامبر محسوب میشویم ». [۳] . هارون در برابر این استدلال محکم جز سکوت چاره نیافت!
—————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] سبط ابنجوزی، تذکره الخواص، ص ۳۵۰ – ابنشهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص ۳۲۰ – ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص ۳۵۰٫
[۲] سوره انعام، ۸۵ و ۸۶٫
[۳] شبلنجی، نور الابصار، ص ۱۴۹ – ابنصباغ مالکی، الفصول المهمه، ص ۲۲۰ – ابنحجر هیتمی، الصواعق المحرقه، ص ۲۰۳٫
نکته: امام (ع) در این گونه گفتگو غیر از آیه مزبور با آیه مباهله نیز استدلال کرد که طی آن امام حسن (ع) و امام حسین (ع) با تعبیر « ابنائنا » فرزندان پیامبر (ص) شمرده شدهاند.
منبع: کرامات و مقامات عرفانی امام موسی بن جعفر؛ سید علی حسینی قمی، نبوغ چاپ دوم ۱۳۸۲٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام کاظم علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *