از دیدگاه اهل سنت

مرعوب شدن ابوحنیفه از پاسخ عمیق امام کاظم

عصر امامت امام صادق علیه السلام بود، روزی ابوحنیفه به خانه ی امام صادق علیه السلام وارد گردید، حضرت کاظم علیه السلام را که در آن وقت کودک بود، در دالان خانه دید، با خود گفت: «اینها (امامان) گمان می کنند در کودکی به آنها علم و دانش داده شده است، خوب است این موضوع را امتحان کنم.» بر همین اساس ابوحنیفه قبل از آنکه به محضر امام صادق علیه السلام برسد، در همان دالان خانه، به حضرت کاظم علیه السلام رو کرد و این مساله را مطرح کرده و پرسید: «ای پسر! اگر غریبی خواسته باشد برای قضای حاجت به دستشویی برود، کجا برود؟» حضرت کاظم علیه السلام خشمگینانه فرمود: «ای شیخ! بی ادبی کردی چرا سلام نکردی؟» ابوحنیفه شرمنده شد و از خانه بیرون رفت و سپس بازگشت و سلام کرد، در حالی که ابهت و شکوه امام در قلبش، پرتو افکنده بود، سوال خود را تکرار کرد. حضرت کاظم علیه السلام در پاسخ فرمود: از کنار نهرها و گوشه های رودخانه ها که محل آب بردن است، و سایه های دیوار که جای ورود [ صفحه ۲۴] افراد است، و در محل افتادن میوه ها از درختان، در پشت دیوار خانه ها، در معابر عمومی و در آبهای جاری و راکد دروی کند و رو به قبله و پشت به قبله نباشد از این امور که گذشت در هر جا بخواهد قضای حاجت کند. ابوحنیفه می گوید: وقتی که حضرت موسی بن جعفر علیه السلام این پاسخ را داد، در چشمم و قلبم بزرگ جلوه کرد، پرسیدم: «ای پسر رسول خدا! بشر که گناه می کند، گناهش را چه کسی انجام می دهد؟» او به من نگاه کرد و فرمود: «بنشین تا به تو خبر دهم.» نشستم فرمود: آن کس که گناه می کند، از سه حال خارج نیست: ۱- خدا گناه می کند. ۲- خود او گناه می کند. ۳- هر دو گناه می کنند. اگر بگوییم خدا گناه می کند، خداوند با انصافتر و عادلتر از آن است که خود گناه کند، سپس بنده اش را به خاطر گناه، مجازات نماید. و اگر گناه را هر دو (خدا و بنده) انجام دهند، در این صورت خدا در گناه کردن با بنده اش شریک است و چون خدا نیرومندتر از شریک خود است، باید سزاوارتر به مجازات گناه باشد [در صورتی که خداوند مجازات گناه را سزاوار بنده ی گناهکار می داند] نیرومند سزاوارتر به انصاف نمودن به ناتوان می باشد. و اگر گناه را نسبت به بنده ی گنهکار بدهیم، در این صورت امر و نهی خدا متوجه او می شود، هر گاه گناه نکرد سزاوار پاداش الهی [ صفحه ۲۵] و بهشت است وگرنه سزاوار مجازات و دوزخ می باشد، اگر خدا او را بخشید، بر اساس فضل و کرمش بخشیده، اگر مجازات نمود، بر اساس عدالتش مجازات نموده است (بنابراین، گناه را بنده کرده است). پاسخ استوار و شیوای حضرت کاظم علیه السلام ابوحنیفه را آن چنان تحت تاثیر قرار داد که چشمانش پر از اشک شد و این آیه را خواند: ذریه بعضها من بعض و الله سمیع علیم. «آنها فرزندانی بودند که کمالات را از همدیگر به ارث برده اند، و خداوند شنوا و دانا است.» [۱۰] . یعنی حضرت کاظم علیه السلام مقام علمی خود را از پدر و اجداد پاکش به ارث برده است.
نوشته آقای محمد محمدی اشتهاردی بر گرفته از کتاب نگاهی بر زندگی امام کاظم علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *