پاسخ به شبهات

نظر امام کاظم در مورد بداء

امام موسی علیه السلام در سخنان خود دربارهی بداء با معلی بن محمد گفتگو میکند معلی از کیفیت علم خدا میپرسد و امام
بداند و بخواهد، اراده کند و مقدر » : علیه السلام مهمترین مسائل فلسفی و کلامی را به تفصیل در پاسخ وی به شرح زیر میآورد
سازد، حکم کند و اجرا نماید آن را، حکم کند نسبت به آنچه مقدر کرده، تقدیر کند آنچه را اراده کرده است، ارادهی او از
صفحه ۱۲۱ از ۲۷۲
مشیتاش برخیزد و از مشیت وی اراده برآید، و با اراده، تقدیر نماید و به تقدیر، حکم صادر کند و به وسیلهی حکم، کارها اجرا
شود، علم مقدم بر مشیت و مشیت در مرتبهی دوم و اراده در مرحلهی سوم است [ ۴۳۲ ] و تقدیر مترتب بر قضای مقرون به اجرا است
۴۳۳ ] . بنابراین برای خداوند در آنچه بداند بداء وجود دارد، که در چه زمان و با چه شرایطی اشیاء را مقدر کند [ ۴۳۴ ] و چون ]
قضاء به مرحلهی اجرا رسد، دیگر بدائی نیست، علم به هر معلوم، پیش از وجود یافتن او است، و مشیت هر پدیدهای پیش از وجود
او در خارج امکانپذیر است، و اراده پیش از قیام مراد، و تقدیر و اندازهگیری برای این معلومات پیش از آن است که گسترده و
] . [ تفصیل یابند، و به صورت موجودات معین و مشخص به هم پیوسته و در خارج تحقق یابند [ ۴۳۵ ] همچنین در وقت معین [ ۴۳۶
صفحه ۲۶۵ ] قضای مورد اجرا اعمال قطعی الهی [ ۴۳۷ ] است که در خارج تجسم یافته و به وسیله حواس درک میشوند و دارای
رنگ و بو و قابل کیل و وزن هستند، و جنبندهی از انسان و جن، پرنده، درنده و محسوسات دیگر. بداء در آن چیزی است که هنوز
[ وجود خارجی نیافته و همین که وجود خارجی قابل درک یافت، دیگر بداء نخواهد بود، و خداوند آنچه خواهد، انجام دهد [ ۴۳۸
خداوند به علم خود همه چیز را پیش از وجود گرفتن میدانسته و صفات و حدود آنها را شناخته است [ ۴۳۹ ] و پیش از اظهار آنها
قصد ایجاد آنها را داشته و به ارادهی خود آنها را با رنگ و نشانهگذاری مشخص ساخته و با تقدیر و اندازه رزق آنها را مقدر
نموده، و از اول و آخر آنها آگاه و به قضای خود، جای آنها را برای مردم بیان کرده و و راهنمائی فرموده و با اجرای آنها، پرده از
و در این جا حدیثی که شامل مهمترین «. روی آنها برداشته و امر آنها را آشکارا ساخته است و این است تقدیر خداوند عزیز و دانا
مسائل کلامی و مشکلترین آنها بود پایان گرفت، و امام از آن مرحله از علم خدا که قابل بداء است، پرده برداشته است. ما قبلا آن
را توضیح دادیم.
برگرفته از کتاب تحلیلی از زندگانی امام کاظم علیهالسلام نوشته: محمد رضا عطایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *