اخلاق و فضائل, سیره عملی و رفتاری

نماز امام کاظم علیه السلام

براستی که بهترین و ارزشمندترین ساعات در نظر امام علیه السلام همان ساعاتی بود که با خدای بزرگ خلوت میکرد و با تمام
احساس و عواطفش متوجه او میشد. راویان نقل کردهاند، وقتی که برای نماز و یا دعا در برابر خدای تعالی میایستاد، آنچه اشک
در چشم داشت یکجا سرازیر میکرد و قلبش به طپش میافتاد و از غم و ترس در حال اضطراب بود و بیشتر اوقات خود را در حال
صفحه ۸۱ از ۲۷۲
نماز میگذراند، نافله های شب را برگزار میکرد و آنها را به نماز صبح متصل میساخت و بعد، تا طلوع آفتاب مشغول تعقیب نماز
. [ میشد، و برای خدا سر به سجده میگذاشت و از دعا و تمجید خدا سر از سجده بلند نمیکرد تا نزدیک زوال ظهر میشد [ ۲۲۸
از جمله جلوه های طاعت آن حضرت، این بود که اول شب وارد مسجد پیامبر (ص) میشد و یک سجده میکرد و در حال سجده
عظم الذنب عندی، فلیحسن العفو من عندک، یا اهل التقوی و یا اهل » . زمزمهای داشت که حکایت از اخلاص و ترس او مینمود
امام علیه السلام این کلمات را با حال زاری و «.! گناه من بزرگ است، اما عفو و بخشش تو نیکو، ای اهل تقوا و آمرزش » « المغفره
شکستگی و گریه تکرار میکرد تا وقتی که صبح میشد [ ۲۲۹ ] . هنگامی که طاغوت زمان، هارون الرشید او را در سلولهای
تاریک، زندانی کرد. تنها کارش طاعت و عبادت شد، به حدی که عقلها حیران، و اندیشه ها سرگردان است و خدا را از این جهت
بار خدایا! همواره جای خلوتی برای عبادتت از تو » [ که جای فارغی برای طاعتش مرحمت کرده، سپاس میگفت: [ صفحه ۱۶۵
۲۳۰ ] . براستی امام علیه السلام روش خاصی برای عبادت ] « درخواست میکردم، پس تو را سپاس میگویم که به اجابت رساندی
داشت که هیچ کسی در طاعت و توجه به خدا، نظیر او نبوده است. وجودش غرق در محبت خدا و دلش آکنده از ایمانی عمیق بود.
شیبانی [ ۲۳۱ ] دربارهی طول عبادت آن بزرگوار میگوید: ابوالحسن موسی علیه السلام در ده سال و اندی، هر روز پس از طلوع
خورشید تا وقت زوال [ ۲۳۲ ] را، با یک سجده میگذراند. دشمنش هارون به این مطلب اعتراف کرده که او، نمونهای برجسته، برای
توجه به خدا و ایمان بود. هارون موقعی این اعتراف را نمود که آن حضرت را در زندان ربیع [ ۲۳۳ ] محبوس کرده بود و از بالای
کاخ نظاره [ صفحه ۱۶۶ ] میکرد، دید جامهای در گوشهای از زندان افتاده بدون این که تغییر موضع دهد، از این حالت تعجب کرد
و به ربیع گفت: آن جامهای که همه روز در آن جا میبینم چیست؟! یا امیرالمؤمنین! آن جامه نیست، بلکه موسی بن جعفر است، او
هر روز پس از طلوع خورشسید تا وقت زوال یک سجده دارد. هارون حیرتزده شد و از روی تعجب گفت: براستی که این شخص
از راهبان بنیهاشم است! ربیع پس از این که اعتراف هارون را نسبت به پارسایی امام و کنارهگیریاش از دنیا شنید، رو به هارون
یا امیرالمؤمنین! پس چرا اینقدر در زندان، بر » : کرد و در حالی که تقاضای آزادی و سخت نگرفتن بر آن حضرت را داشت، گفت
. [۲۳۴] « هیهات! باید این طور باشد » : او سخت گرفتهاید؟!! هارون پاسخی داد که حکایت از بیرحمی باطنی او داشت، گفت
هارون مقامات و پارسایی امام را میدانست، اما حرص وی به دنیا و دلبستگیاش به سلطنت او را کور ساخته بود و همین باعث
میشد تا بر امام سخت بگیرد. [ صفحه ۱۶۷ ] و ما در آینده توضیح بیشتری – آنجا که متعرض مصائب سهمگین و غمهای تیره و
تاری که امام علیه السلام از دست هارون دید، میشویم – در آن باره خواهیم داد. خواهر سندی بن شاهک – موقعی که امام
آن بزرگوار وقتی که نماز عشاء را میخواند، به حمد و » : علیه السلام در خانهی برادرش زندانی بود – دربارهی عبادت امام میگوید
ثنای خدا و دعا مشغول میشد تا این که شب میگذشت، سپس برمیخاست و تا طلوع صبح نماز میخواند و نماز صبح را بپا
میداشت و بعد ذکر خدا میگفت تا طلوع آفتاب، آنگاه مینشست تا روز بالا میآمد، سپس میخوابید و پیش از زوال ظهر بیدار
میشد و وضو میگرفت و نماز میخواند تا این که نماز عصر را بپا میداشت و بعد مشغول ذکر خدا میشد، تا این که نماز مغرب
۲۳۵ ] . آنچه نقل شد دلیل ] « را میخواند، آنگاه مابین مغرب و عشاء نماز میخواند، و این راه و روش او بود تا وقتی که از دنیا رفت
بر علاقهی امام به عبادت و توجه او به خدای متعال است. وی بیشتر اوقات خود را مشغول نماز بود و به خاطر سجده های زیادش
پینه هایی [در مواضع سجده] همانند زانوی شتر بسته بود که غلام آن حضرت آنها را از روی پیشانی و انتهای بینی آن بزرگوار،
مقراض میکرد. یکی از شعرا به این مطلب اشاره کرده و میگوید: طالت لطول سجود منه ثفنته فقرحت جبهۀ منه و عرنینا رأی
. [ فراغته فی السجن منیته و نعمۀ شکر الباری بها حینا [ ۲۳۶
برگرفته از کتاب تحلیلی از زندگانی امام کاظم علیهالسلام نوشته: محمد رضا عطایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *