اصحاب و شاگردان

نگاهی بر حوزه علمیه و شاگردان امام کاظم

پس از شهادت امام صادق علیه السلام، امام کاظم علیه السلام شاگردان برجسته ی پدر را به گرد خود جمع کرد و با عنایت مخصوص به آنها، در حفظ آنها و پاسداری از دانشگاه جعفری تلاش فراوان نمود و با مناظرات خود با دانشمندان بزرگ معروف اهل تسنن و با خلفا و دیگران، همه را تحت الشعاع خود درآورد، شاگردان تربیت شده اش مانند: صفوان، بهلول، یونس بن عبدالرحمن، محمد بن ابی عمیر، و… نیز هر کدام استوانه هایی برای حفظ حوزه ی تشیع بودند، با اینکه از نظر سیاسی در سخت ترین شرایط بودند با همت والای خود به پاسداری از دانشگاه جعفری پرداختند و در پیرامون شمع وجود پربرکت امام کاظم علیه السلام، بر رونق آن دانشگاه افزودند. سید بن طاووس نقل می کند: جماعتی از یاران خاص امام کاظم علیه السلام از بستگان و شیعیانش در محضر او، حاضر می شدند و صفحه های نازک و لطیفی از ابنوس و قلم، به همراه خود داشتند، هنگامی که امام کاظم علیه السلام سخن می گفت یا مساله ای را فتوا می داد، آنها آنچه را می شنیدند، می نوشتند. محدث قمی می گوید: در دست ما کتاب «مسائل علی بن جعفر علیه السلام» موجود است، که مجموعه ای از سوالات علی بن جعفر است که از برادرش امام کاظم علیه السلام پرسیده و پاسخهای آن حضرت می باشد، فقهای ما در استنباط احکام، به این کتاب مراجعه می کنند، [ صفحه ۴۵] علامه مجلسی این کتاب را در جلد چهارم بحارالانوار (چاپ قدیم) [و جلد ۱۰ بحار، صفحه ی ۲۴۹ به بعد، چاپ جدید] آورده است [۲۴] . هشام بن حکم: یکی از شاگردان برجسته ی امام صادق علیه السلام بود، که پس از شهادت آن حضرت، به امام کاظم علیه السلام پیوست و از محضر او بهره های فراوان جست، و با مناظرات و استدلالهای قاطع و خلل ناپذیرش از حریم ولایت، تلاش و کوشش بسیار نمود. امام کاظم علیه السلام درباره ی عقل و خرد و آثار آن، مطالب عمیق و بلند معنی بر اساس آیات قرآن، به هشام آموخت که از سی فراز تشکیل می شود، که براستی مجموعه ی عظیم فرهنگی و گنجینه ی ژرف فکری اسلام است. امام کاظم علیه السلام در آغاز هر فراز، به او می فرماید: یا هشام! (ای هشام) [۲۵] . در یکی از آن فرازها چنین آمده: یا هشام! ان لکل شیی ء دلیلا و دلیل العقل التفکر، و دلیل التفکر الصمت، و لکل شیی ء مطیه و مطیه العقل التواضع، و کفی بک جهلا ان ترکب ما نهیت عنه: «ای هشام! برای هر چیزی راهنمایی هست، راهنمای عقل، اندیشیدن است و راهنمای اندیشیدن، خاموشی است و برای هر [ صفحه ۴۶] چیزی مرکبی است و مرکب عقل، تواضع و فروتنی است، برای نادانی تو همین بس که کاری انجام دهی که از آن نهی شده ای.» [۲۶] .
نوشته آقای محمد محمدی اشتهاردی بر گرفته از کتاب نگاهی بر زندگی امام کاظم علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *