اخلاق و فضائل

هوشیاری و نبوغ امام کاظم علیه السلام

روانشناسان، هوش و زیرکی را بر دو قسم تقسیم کردهاند: ۱ – درک و هوش اجتماعی ۲ – درک و فهم مجرد. و دربارهی تفاوت
آن دو گفتهاند: درک اجتماعی آن است که انسان جامعهی خود را به خوبی بشناسد و با روش صحیح و عاقلانه با مردم زندگی
کند. و درک مجرد بر اساس درک کلیات و راز و رمزی است که درک روشهای علمی و تشخیص درست و نادرست آنها از آن
جمله است. [ ۸۵ ] . امام موسی بن جعفر علیه السلام در آغاز عمر شریف خود، از هر دو نوع درک و هوش برخوردار بوده است، و
این مطلب در درک اجتماعی آن بزرگوار و رفتار صحیح و عاقلانهی وی با مردم و شناخت حقایق امور و آشنایی با رموز اشیایی
که دانشمندان بزرگ از شناخت آن عاجز بودند بطور کامل مشاهده میشد. این جا نمونهی بارزی وجود دارد که دلها را با اعجاب
و شگفتی تسخیر میکند. و آن احاطهی امام موسی علیه السلام در آغاز عمر به انواع علوم و معارف است. با این که انسان در این
دوران از زندگی، چنین توانایی را ندارد و هیچ دلیلی برای این کار نمیتوان پیدا کرد، جز آنچه را که شیعه بدان معتقد است.
شیعیان برآنند که امام در تمام مراحل زندگیش باید داناترین مردم زمان و اندیشمندترین آنها باشد، به تمام مسائلی که امت در
تمام جنبه ها به آن نیاز دارند احاطه داشته باشد، علم وی کسبی نیست بلکه الهامی از جانب خدا است، همان طوری که در پیامبران
بوده است. [ صفحه ۷۹ ] تنها امام موسی بن جعفر علیه السلام به این ویژگی اختصاص ندارد، بلکه تمام امامان شیعه – علیهم السلام
– در این جهت سهیم هستند. نوادهی آن بزرگوار، حضرت جواد علیه السلام با این که عمرش به هنگام تصدی امامت از همهی
امامان کمتر بود؛ و عمر شریفش از هفت سال تجاوز نمیکرد، شیعه به او رجوع کرد، و به امامت وی قائل شد. مأمون کنگرهی
علمی تشکیل داد، فقها و دانشمندان بزرگ را دعوت کرد تا آن بزرگوار را با مهمترین سؤالات و دشوارترین و پیچیدهترین مسائل
آزمایش کنند، آنها سؤالاتی را کردند و امام جواد علیه السلام بلافاصله جواب همهی آنها را داد. آنان در علوم و فنون مختلف وارد
شدند و آن حضرت به تمام پرسشها پاسخ داد و با سربلندی و پیروزی بر همهی آنها فائق آمد، به طوری که از روی اعجاب قلب
همه را به خود جذب کرد تا آن جا که بعضی از آنها به امامت وی گرایش یافتند. تمام کسانی که شرح حال امام جواد علیه السلام
را نوشتهاند این مطلب را نقل کردهاند. برای اثبات توانمندیهای گستردهی علمی فوقالعادهای که امام موسی علیه السلام در زمان
کودکی از آن برخوردار بوده است، بعضی از مطالب مهمی را که در آغاز عمر از آن بزرگوار بجا مانده نقل میکنیم:
برگرفته از کتاب تحلیلی از زندگانی امام کاظم علیهالسلام نوشته: محمد رضا عطایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *